Gemeenten verantwoordelijk? Laat me niet lachen!

Posted on 9 juli 2013

10


“De Nieuwe jeugdwet wordt een bureaucratisch monster”, kopt binnenlands bestuur.  “Met de nieuwe Jeugdwet dreigt een uitdijend verantwoordings- en toezichtcircuit te ontstaan. De wet leidt in deze vorm tot meer in plaats van minder bureaucratie in de jeugdzorg. Opvallend, omdat analyses al jarenlang aantonen dat veel problemen in de jeugdzorg juist voortvloeien uit die bureaucratie en onnodige regeldruk”.

In al haar wijsheid heeft de Rijksoverheid besloten dat gemeenten verantwoordelijk worden voor de jeugdzorg. ‘In al haar wijsheid’ bedoel ik in dit geval niet eens cynisch. Ik vind inderdaad dat de jeugdzorg beter georganiseerd kan worden dan nu het geval is. En dat de ‘eerste overheid’ (de gemeente dus) het best in staat moet zijn om die zorg zo dicht mogelijk bij de burger te organiseren. Maar wie verantwoordelijkheid afgeeft moet vertrouwen hebben. Het lijkt er op dat de Rijksoverheid wel wil decentraliseren, maar vervolgens het wat en het hoe tot drie cijfers achter de komma wil voorschrijven. Als je gemeenten op voorhand al niet vertrouwt, waarom maak je ze dan verantwoordelijk?

Binnenlands Bestuur: “Het vorige week ingediende wetsvoorstel bevat diverse voorschriften voor certificering, kwaliteitsregisters, landelijke inspecties en verantwoordingsinformatie. Daardoor is de kans groot dat er stapeling van toezicht optreedt, mede omdat gemeenten prestatieafspraken met zorgaanbieders maken. Rechtmatigheid en doelmatigheid vereisen dat ook gemeenten toezicht en handhaving gaan uitoefenen. Zij zullen met het oog op een rechtmatige en doelmatige besteding van publieke middelen verantwoordingsinformatie willen ontvangen. Op deze wijze wordt nationaal en lokaal toezicht gestapeld. De lasten komen uiteindelijk terecht bij de jeugdzorginstellingen en de professionals. Jeugdigen en hun ouders zijn uiteindelijk de dupe doordat er minder tijd voor hen overblijft.”

Ik heb het vaker gezegd. De zorg voor onze jeugd is niet eenvoudig geregeld. Van buitenaf bekeken is de jeugdzorg een vrijwel onontwarbare kluwen  van financieringsstromen, instellingen met hun eigen belangen, al dan niet goed samenwerkende zorgpartners, incidentenpolitiek en publieke opinie. Dat kan en moet anders. Maar daar moet dan wel de ruimte voor zijn. In haar advies over de jeugdwet zegt ook de Raad van State: “Gemeenten worden via de Jeugdwet te veel aan handen en voeten gebonden. Ze zullen onvoldoende in staat zijn om de toegedachte regiefunctie en financiële verantwoordelijkheid waar te maken”.

Het is wat mij betreft kiezen. Of gemeenten worden verantwoordelijk en krijgen ook enig vertrouwen en bewegingsruimte. Of de transities (ook die van jeugdzorg) worden eens goed heroverwogen. Meer werk voor minder geld is al een zeer moeilijke opgave. Als dat op dezelfde manier moet en er niets mag veranderen is het een onmogelijke opgave. Maar wanneer er ook nog een extra laag van toezicht bijkomt, en daar lijkt het nu dus wel op, is het Godsonmogelijk.  Gemeenten verantwoordelijk? Laat me niet lachen!

Posted in: Uncategorized