Opvoeden is ‘meer dan leuk’

Posted on 8 juli 2013

5


“Onze zoon is druk, onhandelbaar en soms zelfs agressief,” vertelden een vader en een moeder die zich vrijwillig meldden bij Bureau Jeugdzorg. “Zijn daar geen medicijnen voor?” Aan een ondersteunende opvoedingscursus hadden ze bepaald geen behoefte. “Jullie doen net of wij er iets aan kunnen doen!” 

“Dergelijke gesprekken komen vaker voor”, aldus een medewerker van Bureau Jeugdzorg ‘s-Hertogenbosch, waar ik een dagdeel stage liep. “Veel ouders zien wel dat er een probleem is, maar vinden het erg moeilijk te erkennen dat ze zelf een rol hebben in het oplossen van dat probleem. Ouders lijken soms vergeten te zijn dat opvoeden meer is dan ‘alleen maar leuk’. Dat opvoeden een werkwoord is. En dat je er knap moe van kan worden”.

Een gedragsprobleem is wat mij betreft per definitie een relatieprobleem. Als een mens zou leven in volstrekte eenzaamheid, als er dus niemand is die zich aan gedrag zou kunnen storen, dan bestaan er geen gedragsproblemen. Grensoverschrijdend gedrag bestaat tenslotte alleen wanneer er iemand is van wie de grenzen worden overschreden. Binnen een systeem dat werkt (gezin, klas, woongroep etc) zullen grenzen aangegeven en uiteindelijk ook gerespecteerd moeten worden. Welke diagnose iemand ook heeft.

Binnen het onderwijs is het een tijd in de mode geweest kinderen met ‘een gedragsprobleem’ te voorzien van een diagnose en een bijbehorend rugzakje. Met dat rugzakje kon een kind dan extra begeleiding krijgen, meestal buiten de klas. Binnen de klas veranderde er vaak niets. Soms kost het moeite om onderwijsgevenden duidelijk te maken dat ze een grote rol hebben bij het aangeven en handhaven van grenzen aan kinderen. “Ik ben leraar geworden om les te geven en niet om kinderen met een gedragsprobleem op te voeden”.

Ik heb het wel eens meegemaakt dat een leraar tijdens een vergadering in mijn bijzijn hardop durfde te stellen dat hij een leerling geen les meer zou geven zolang ‘die adhd’er’ geen pilletje kreeg. Uit die zin bleek niet bepaald het inzicht dat hij als docent een belangrijke rol had in het functioneren van het kostbaarste wat we als maatschappij bezitten. Ik denk zeker te weten dat die leraar zo’n zin niet meer uit zal spreken. Natuurlijk zijn er grenzen aan wat we van docenten mogen verwachten. Maar die uitspraak is wel tekenend.

Voor mij is het helemaal geen vanzelfsprekendheid dat grensoverschrijdend gedrag te wijten is aan een stoornis. En al helemaal niet dat dat op te lossen is met een pilletje. En ik vind het al helemaal schandalig dat in een aantal gevallen mensen niet eens bereid zijn te werken aan oplossingen die misschien wat moeite kosten maar veel minder ten koste van het kind gaan. Ik hoop dat ouders en alle opvoeders, eventueel na een gesprek met iemand van Jeugdzorg, tot het inzicht komen dat een kind wel druk kan zijn, in een enkel geval zelfs ziekelijk druk, maar dat het er altijd om gaat hoe je daar mee omgaat. Opvoeden is tenslotte meer dan alleen maar leuk. En mag best wat moeite kosten.

Posted in: Uncategorized