Minder geld, meer creativiteit

Posted on 9 juni 2013

4


‘Ik ben zo blij da’k in Oss gebore zij. Ook al is het cultureel wa primitief.’ Dat zong  Jacques Le Filateliste midden jaren tachtig in het liedje ‘Blijen Ossenaar’ op een plaat die volgens mij nog ‘Kei Kunst’ heette ook. De vraag wat cultureel dan wel niet was, beantwoordde hij met: “Da’s van Afrika en Rusland en zo. En van die gatjes achter in oewen pet”. Deze bijdrage sprak ik uit tijdens de bijeenkomst ‘Jan Cunen moet blijven’ over bezuinigingen op cultuur in Oss op 9 juni 2013.

Jacques had geen gelijk. Tenminste niet wat betreft zijn definitie van cultuur. En over dat primitieve kom ik nog te spreken. Cultuur is niet van Afrika en Rusland en zeker niet ver van mijn bed. Cultuur is ook niet ingewikkeld. Cultuur is wie je bent of wat wij zijn. In al zijn uitingsvormen. Cultuur is waar je vandaan komt en wat ons bindt. Cultuur is wat een vis mist, wanneer hij op het droge ligt.

We lijken het soms anders te beleven. Maar cultuur hangt niet aan de muur. Cultuur past niet in een archief en cultuur is geen collectie die je in een depot kunt stoppen. Cultuur kun je niet afschaffen of wegbezuinigen. Er zijn doorheen de geschiedenis meerdere pogingen gedaan. Het lukt niet. Al had je het graag.

Cultuur is grotendeels opvoeding. En dan bedoel ik meer dan te eten geven. Het heeft te maken met de overdracht van wat waardevol is. Individueel en als gemeenschap. Wat waardevol is mag geld kosten. Maar we moeten het niet omdraaien. Het is niet de hoeveelheid geld die de waarde van cultuur bepaalt. En de gevers van de grootste cadeaus aan hun kinderen zijn niet per definitie de beste opvoeders.

De discussie die gevoerd wordt, mag niet alleen gaan om knaken. Daarvan zijn er gewoon veel en veel minder ongeacht je politieke voorkeur. Aan de politiek de taak een goede afweging te maken hoe de schaarser wordende middelen het beste kunnen worden ingezet. De discussie zou wat mij betreft moeten gaan over wat we onze kinderen willen meegeven. Die discussie is breder dan het archief en het museum. Daarbij horen ook andere instellingen, verenigingen en het onderwijs te worden betrokken. En hoe we dat doel kunnen bereiken binnen de gekrompen budgetten.

Laten we terugkeren naar Jacques Le Filateliste. De originele Jacques was een figuur uit een novelle van Diderot. (Jacques le filateliste et son Maitre). De filosofie van Jacques uit de novelle is dat alles wat gebeurt, hem overkomt. Zonder dat hij daar invloed op heeft. Maar Jacques heet Filatelist en is geen fatalist. Hij neemt de dingen zoals ze zijn en maakt er het beste van. Jacques is binnen de kaders uiterst creatief.

Sluiting van het museum? Een slechte zaak! Sterk krimpende budgetten? Een feit. En is het niet hier, dan is het wel daar. Ik hoop dat we met zijn allen in de geest van Jacques kunnen werken. En dat op de plaat ‘Kei kunst de remix’ de tekst van ‘Blijen Ossenaar’ iets is aangepast. ‘Ik ben zo blij da’k in Oss geboren zij en het is hier cultureel zeer creatief.’

Posted in: Uncategorized