Geen goed van te maken

Posted on 18 oktober 2012

2


De gemeente Maasdonk wilde een monument onthullen met daarop de namen van slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en de namen van Duitse soldaten die, afhankelijk van de manier waarop je er naar kijkt, zowel dader als slachtoffer zijn. De felle discussie die het monument losmaakt doet denken aan de ophef rondom het gedicht Foute Keuze van de vijftienjarige Auke de Leeuw  dat uiteindelijk niet is voorgelezen tijdens dodenherdenking.  

Als ik de discussie volg en de reacties op internet lees, valt me op hoe fel de toon is en hoe graag mensen elkaar de maat nemen. Vanuit de rol van slachtoffer valt het niet te begrijpen dat ‘daders’ op hetzelfde monument staan of dat er tijdens een dodenherdenking ook aan hen aandacht wordt besteed. Deze in mijn ogen begrijpelijke houding is dan weer aanleiding voor sommige ‘neutrale’ Nederlanders om nabestaanden van Joodse slachtoffers uit de oorlog in Nederland in verband te brengen met misstanden rondom de Palestijnse kwestie van nu in Israel. Het is blijkbaar heel belangrijk ook op internet duidelijk te maken dat je aan de ‘goede kant‘ van de geschiedenis staat. (Lees sommige reacties op de site van het Brabants Dagblad en huiver).

Als de geschiedenis van de vorige eeuw iets duidelijk maakt dan is het dat de mens (ook) in staat is tot alle kwaad. De historicus Daniel Goldhagen heeft overtuigend aangetoond dat er niet eens zoveel voor nodig is om mensen zover te krijgen. Helaas blijkt ook het kwaad dus iets heel menselijks. Het verleden en heden alleen bekijken met de ogen van slachtoffer of aanklager brengt ons niet verder.

Wat mij betreft heeft de Zuid-Afrikaanse bisschop Desmond Tutu gelijk, wanneer hij spreekt over de ‘enige kans op een nieuw begin’. “Vergeven is niet vergeten, het is juist een vorm van onthouden – onthouden en geen gebruik maken van je recht om terug te slaan. Het is een tweede kans op een nieuw begin. En met name dat onthouden is heel belangrijk. Daardoor ontstaat de kans dat gebeurtenissen zich niet weer herhalen.”  Wanneer het monument in Geffen daar niet aan bijdraagt, is er geen goed van te maken.

Posted in: Uncategorized