Angst en onrecht

Posted on 25 augustus 2016

4


Zittend voor de tent op een camping in de Ardennen kon ik het toch niet laten. Gebruik makend van het wifi-netwerk volgde ik via mijn smartphone het Nederlandse nieuws op hoofdlijnen. En, hoewel nog reces, de verkiezingen komen er aan. Enkele (concept)verkiezingsprogramma’s zijn al te downloaden. En via de media zijn de eerste inleidende beschietingen al te volgen. Het stemt me niet gelukkig. Het maakt me ongerust.

Ik begrijp het natuurlijk best. Verkiezingen zijn er om gewonnen te worden. Dus denken slimme mensen na over de vraag wat kiezers willen horen. En hoe, met het strategisch leggen van enkele accenten, stemmen bij de tegenstander weggesnoept kunnen worden. En helaas, dat gaat het beste door in te spelen op gevoelens van onveiligheid, angst en onrecht. Niemand schiet daar iets mee op. Maar dat is voor na de verkiezingen.

Begrijp me goed. De wereld verandert in snel tempo. Ik begrijp dus best de gevoelens van angst en onrust. Vandaar dat D’66 zich opeens zorgen maakt over het mensen zonder vaste baan, de VVD in lijkt te zetten op een set aan maatregelen die Wilders nog maar eens moet zien te ‘overtreffen’ en 50+ zich slechts druk maakt om de koopkracht van vijftig-plussers. Het past allemaal prima in het plaatje van ‘wat kiezers willen horen’.

Van de overige partijen kan ik het ook wel zo’n beetje voorspellen. De belangen van grote groepen verontruste Nederlanders, van welke afkomst dan ook, zijn de afgelopen jaren ernstig tekort gedaan. En dus moeten die groepen Nederlanders, potentiële stemmers, zich herkennen in de woorden van de partij waar ze hun stem aan moeten toevertrouwen. Dat noemen we dan een verkiezingsprogramma.

Maar ja, de vergrijzing blijft. De arbeidsmarkt verandert nog steeds. De aardgasbel raakt leeg. Intergratie blijft een enorme uitdaging. Europa blijft lastig én nodig. Enzovoort, enzovoort. Waarom in verkiezingsprogramma’s hameren op het belang van het individu, terwijl het duidelijk is dat problemen zo niet worden opgelost. Sterker, door in te spelen op gevoelens van angst en onrecht win je misschien de verkiezingen, je verliest een maatschappij met enige samenhang.

Natuurlijk heeft Nederland problemen. Al zijn die minder groot dan in elk ander land op aarde, ooit in de geschiedenis. Maar ons grooste probleem is volgens mij dat we de samenhang binnen de maatschappij dreigen te verliezen. We zien in de medemens meer en meer een bedreiging. En politici die mensen en groepen tegen elkaar uitspelen in de hoop zo verkiezingen te winnen, zijn daar een belangrijke oorzaak van.

Jong en oud staan niet tegenover elkaar. Moslims en niet-moslims ook niet. Net zo min als werkenden en werkzoekenden. We zullen het samen moeten doen. Anders loopt het hier gierend uit de klauwen. Ik denk dat ik de handen er niet voor op elkaar krijg. Maar hoe mooi zou het zijn als verkiezingsprogramma’s iets meer ‘John F. Kennedy’ en iets minder belangenbehartiging en angst zouden uitademen. Kennedy: “And so, my fellow Americans: ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country.” We hebben het harder nodig dan ooit.

Posted in: Uncategorized