De juf en meester krijgen klappen

Posted on 19 december 2015

2


Een op de vijf leraren in het basisonderwijs heeft het afgelopen jaar te maken gehad met bedreigingen en scheldpartijen. Dat concludeert onderzoeksbureau Duo. Een op de tien van hen is zelfs geconfronteerd met fysiek geweld door leerlingen. “Maar ook ouders dreigen met geweld.”

Ik weet niet wat erger is. Het feit dat leerkrachten te maken krijgen met geweld, of het feit dat we er met zijn allen niet meer van schrikken. We kijken er niet meer van op dat mensen schelden, dreigen of geweld gebruiken als ze hun zin niet krijgen. Dat doen volwassenen op TV. En dat doen kinderen op school.

De aanleiding voor geweld blijkt dikwijls te liggen in een gevoel op wat voor manier dan ook ‘tekort te zijn gedaan’. Dat blijkt zo te zijn op scholen. Sommige mensen kunnen er slecht mee omgaan als hun verwachtingspatroon niet strookt met de werkelijkheid. Dat ligt aan die mensen. Maar misschien ook aan het verwachtingspatroon dat de school schept?

Onze overheid is mensen steeds meer gaan zien en behandelen als klanten. En om klanten tevreden te houden moet er goed naar ze worden geluisterd. Dat werkt verwarrend. Onwillekeurig gaan mensen denken dat ze hun zin horen te krijgen. Dat valt tegen. Want het belang van een gemeenschap is niet een simpele optelsom van het (tegenstrijdige) belang van individuele burgers.

Ik heb het vermoeden dat op scholen iets vergelijkbaars aan de hand is. Aandacht voor het individu is belangrijk. Maar zou dat ook iets kunnen doen met het verwachtingspatroon van ouders en kinderen? Leerlingen blijken er soms moeite mee te hebben als ze ervaren dat schoolregels ook op hen van toepassing zijn. En sommige ouders worden knap vervelend, als hun kind wordt aangesproken of tegenvallende resultaten behaald.

Volgens sommigen leven we in een ‘nepdemocratie’. Want er wordt niet geluisterd naar de wil van het volk. De wil van het volk is dan het welbegrepen eigenbelang van een deel van dat volk. “En dus moeten we in opstand komen.” De werkelijkheid is wel wat ingewikkelder dan dat. Het gaat om het onderhouden van een gemeenschap, waarbij de belangen van het geheel en het individu in evenwicht moeten zijn. Dus nee, in een democratie doet een overheid niet altijd wat je wilt.

Op scholen is dat niet anders. Een school is een gemeenschap van mensen. Of dat zou het moeten zijn. Om zo’n gemeenschap goed te laten functioneren moet er aandacht zijn voor het individu. Maar ook niet veel meer dan dat. Misschien moeten we daar eens wat helderder over communiceren. Een individu is niet het middelpunt van het universum. Dan is dat vast duidelijk. En dan valt de werkelijkheid misschien wat minder tegen.

images-1.jpeg

 

Posted in: Uncategorized