Grote scholen en keuzevrijheid

Posted on 9 februari 2015

1


Kleine scholen zijn beter dan grote scholen. Dat hoor je tenminste vaak beweren. Daar zou de menselijke maat beter bewaakt worden. Daar zit wel wat in natuurlijk. Een school moet tenslotte wel een school blijven, en geen leerfabriek worden. Maar waarom lijken scholen dan alleen maar groter te worden? Heeft dat, zoals altijd, weer met geld te maken?

Ja dat heeft met geld te maken. Maar niet omdat grote scholen door ‘schaalvoordelen’ goedkoper zouden zijn. Het feit dat kleine scholen voor voortgezet onderwijs soms moeilijker kunnen overleven, heeft te maken met keuzevrijheid. Als je uitgaat van ‘klassiek onderwijs’ dan geldt het volgende. Hoe meer vakken je als school aan wilt bieden, hoe kleiner de klassen worden. Een leerling kan tenslotte maar op een plek tegelijk zijn. En kleine klassen kosten heel veel geld. De vraag is dus niet of een kleine school goed onderwijs kan bieden. De vraag is of een kleine school betaalbaar is.

Ik heb mijn eigen lessentabel uit 1994 er eens bijgehaald. En ik heb hem vergeleken met de lessentabel van een vergelijkbare school van nu. Je kunt tegenwoordig kiezen uit ruim 30 vakken. In mijn tijd waren dat er nog geen twintig. Als je het zelfde aantal leerlingen moet delen over veel meer lessen, dan worden de klassen kleiner. De bekostiging is vrijwel gelijk gebleven. Om al die kleine klassen te kunnen betalen moet je dus een steeds groter aantal hele volle klassen kunnen inroosteren. Samengevat: als een school niet genoeg onderbouwklassen heeft, met verplichte vakken als wiskunde, Engels en Nederlands, dan ontstaat er een financieel probleem.

Een leerling moet zich gekend voelen. En wil ook enige invloed hebben op zijn leerproces. Keuzevrijheid is niet slecht. Maar er is wel een grens aan wat een gezonde school nog organiseren kan. Maatwerk en echte aandacht is niet zichtbaar in een lessentabel. Maatwerk vindt vooral plaats in relatie tussen de leerling en de leermeester. In de klas, daar moet het gebeuren. En al te veel organisatorische rompslomp, maakt de zaak alleen maar duur en onnodig ingewikkeld. ‘Back to basic’ zou ik zeggen.

Posted in: Uncategorized