Mislukte leraar

Posted on 26 september 2014

1


Journalist Mark van der Werf werd meester op een basisschool. Dat leek een goed plan. Maar het viel hem bar tegen. Binnen twee jaar gooide hij het bijltje er bij neer. En hij schreef er een boekje over: “Meester Mark draait door.” In het AD lees ik een preview. Ik heb het boekje direct besteld.

“Ik wil graag boeiende lessen bedenken, maar verzuip in gespreksverslagen en vergaderingen,” zegt meester Mark. “Zo moet elke opmerkelijke uitspraak of beweging in groep 7 worden vastgelegd in een digitaal leerlingvolgsysteem. Mag Samantha niet meegymmen omdat ze telkens ‘boeiuh’ tegen de sportleraar roept? Dan zeg ik daar niet alleen iets van, ik rapporteer het ook.
Bel ik met haar ouders, dan tik ik ook over die conversatie een paar alinea’s. Zodra een praatje ‘goedemorgen’ overstijgt, moet ik daarvan een verslag opstellen.”

“Nog tijdrovender zijn de ‘groepsplannen’. Daarin staat hoe ik mijn slimme leerlingen ga uitdagen, en de minder slimme uit het slop probeer te trekken.Wat voor extra rekenopgaves heb ik Deniz tot nu toe laten maken? Welke score is bij een volgende toets haalbaar, welke oefeningen geef ik hem om dat te bereiken en hoe vaak en hoe lang gaat hij daar mee aan de slag? Alles moet uitgebreid zwart op wit worden gezet.” Natuurlijk overdrijft meester Mark een heel klein beetje. Maar niet eens zo veel, heb ik het vermoeden. Toen ik vier jaar geleden nog werkzaam was in het onderwijs, liep de bureaucratie al uit de hand. Dat is er vast niet beter op geworden.

Bureaucratie heeft de neiging te groeien. Dat is een gegeven. En dat verbaast me niet. Hoe meer eisen ‘Den Haag’ stelt, hoe meer beleidsregels en hoe meer administratie. Dat geldt niet alleen voor het onderwijs. Dat geldt voor iedere instelling en elk bedrijf. Zodra beleidsmakers termen als ‘veiligheid,’ ‘kwaliteit’ of ‘transparantie’ in de mond gaan nemen, moet je als professional uit je doppen kijken. Want iedere poging tot het uitsluiten van risico’s, het meetbaar optimaliseren van kwaliteit en het transparant maken van alle informatie, zorgt voor een toename van de administratieve last. En slechts heel zelden voor een merkbare verbetering in de ‘echte wereld’.

Neen, dat de administratieve last voor professionals soms extreme vormen aanneemt, dat verbaast me niks. En dat bureaucratie de neiging heeft alleen maar te groeien, dat is een historisch gegeven. Ik ben zelfs niet verbaasd dat politici die zeggen een hekel te hebben aan overbodige regeltjes, er vaak meer in het leven roepen. Maar ik ben wel verbaasd dat intelligente mensen, die weten dat ze een groot deel van hun tijd bezig zijn met werk dat op zijn best nutteloos is, daar gewoon mee doorgaan zonder al te erg te klagen. Meester Mark is daarmee gestopt. Maar hij geeft ook geen les meer. Misschien was hij een waardeloos docent. Ik weet het niet. Maar ik hoop dat zijn boekje anderen er toe aanzet om zinloze werkverschaffing gewoon te weigeren.

 

 

Posted in: Uncategorized