Hoezo Louis de Baas?

Posted on 7 juli 2014

1


Gastblog van Jaap Peters, organisatieactivist bij DeLimes en schrijver van diverse boeken waaronder ‘intensieve menshouderij‘.

Met de wedstrijd tegen Costa Rica vers in het geheugen kun je toch niet anders zeggen dan dat Louis van Gaal een behoorlijke vorm van leiderschap vertoont. Wie wisselt in de 119e minuut van een wedstrijd zijn keeper?

Als je hem en drie assistent-trainers ziet notuleren tijdens een wedstrijd zijn er ook heel wat lijstjes. Ik zit met het nieuwe boek van Katinka Velthuijs, ‘Hoezo, de baas’, op schoot om een blog te schrijven. Het boek staat vol met verwijzingen naar het #Rijnlandse en dan wil je het boek wel lezen. Staat niets verkeerds in, maar kom je door het boek van lijstjes naar leiderschap?Leiderschap is naar mijn bescheiden mening iemand die regels durft te breken als de omstandigheden daarom vragen. Intelligente ongehoorzaamheid noemen Mathieu Weggeman en ik dat in Het Rijnlands Praktijkboekje (2012). Ik pak toch maar even een collectief verhaal dat we nu allemaal in ons geheugen hebben gegriefd voor de onderbouwing.

Wereldkampioen

Er is een collectieve ambitie bij de spelers, maar ook bij alle Nederlanders: wij willen in ons leven eindelijk een keer Wereldkampioen worden. Na 1974, 1978 en 2010 moet het toch een keer lukken. Het doel heiligt de middelen (zaterdag 5 juli Plan A: 1-3-4-3). Louis is zonder twijfel authentiek en benadert de spelers niet als Human Resources, maar als lid van een gezin, waarvan papa een bijzonder beroep heeft en er wekenlang niet is als er een WK of EK is. Vrouw en kinderen zijn onderdeel van hun leven en mogen het sterrenleven van papa van dichtbij meemaken, ook in Brazilië. Na de wedstrijd tegen Costa Rica heeft aanvoerder Robin van Persie (nr. 9, salaris 12,2 miljoen per jaar) een dochter met natte broek op de arm voor de NOS-camera’s en belooft hij zijn dochter na het interview de problemen te verhelpen. Een echte leider gaat voorop als het moeilijk wordt: hij schoot de eerste strafschop er onberispelijk in (voorbeeldfunctie). Voorafgaand aan de verlenging zien we reserve-aanvoerder Arjen Robben (nr. 11, salaris 5,5 miljoen) zijn team toespreken: ‘Koppie erbij’. Louis (62 jaar) staat er bij en luistert.

Plan B wordt in werking gesteld: verdediger Martens Indi (nr. 5, salaris vermoedelijk een paar ton) wordt in de pauze van de verlenging vervangen door pinchhitter Klaas-Jan Huntelaar (nr. 19, salaris 5,0 miljoen). Hij loopt al zijn teammaten af, zoekt fysiek contact en smeekt ze niet te verzagen: ‘We willen wereldkampioen worden’. Van Gaal en Huntelaar lachen naar elkaar bij de wissel: plan B is eerder gelukt tegen Mexico. Het werkt echter allemaal niet zoals gepland, de grote leider op het middenveld Wesley Sneijder (nr. 10, salaris 3,2 miljoen) schiet op de lat. In de 117ste minuut redt Jasper Cillessen de wedstrijd voor Oranje als hij de tweede noemenswaardige aanval van Costa Rica schitterend pareert. Misschien is Dirk Kuijt (nog net 33 jaar, nr. 11, salaris 2,85 miljoen) trouwens wel de echte leider. Voorop in welke strijd dan ook en op elke plek.

Geniaal

En dan komt Plan C: in de 119e minuut van de wedstrijd vervangt Tim Krul (nr. 23, salaris onbekend, maar 1,93 meter lang en dominant aanwezig in de goal) de eerste keeper Jasper Cillessen (nr. 1, salaris ook onbekend en slechts 1,88 meter lang). Cillessen beent boos weg en schopt de waterzak aan om. Krul intimideert Bryan Ruiz, die Nederlands verstaat, uit Costa Rica; ‘Ik weet al in welke hoek je gaat schieten’, en stopt vervolgens zijn strafschop. Leiderschap pur sang en hij wordt de held van de avond en dag erna.

‘Van Gaal is geniaal’ koppen alle kranten wereldwijd de volgende zondagochtend. Zelfs Jan Mulder is overmand door genialiteit. Van Gaal dempt een beetje de euforie (opblaastaal) over zijn leiderschapskwaliteiten: het was een ideetje van onze keeperstrainer Frans Hoek (wie het weet mag het zeggen) en dan moet je een beetje vertrouwen hebben in elkaars vakmanschap. Kwestie van luisteren naar de praktijkmensen. Als Tim er geen eentje had gestopt, hadden jullie mij voor waanzinnig verklaard, het was immers nog nooit gedaan op een WK. Trouwens de volgende wedstrijd staat Cillessen weer gewoon in de goal. ‘Heb je niet gezien hoe hij die bal stopte in de 117e minuut? Die jongen verdient mijn volle vertrouwen’. Stel dat we al drie wissels hadden moeten gebruiken, dan waren er weer heel andere keuzes gemaakt. Een kwestie van tegenwoordigheid in het ‘hier & nu’.

Excuses

Leiderschap is een kwaliteit van het hele systeem (in dit geval het hele Nederlandse Team). Maar je moet wel trainen. Lees niet alleen het boek van Katinka, maar ga als voorzitter ook eens een paar dagen werken bij de sportvereniging om de hoek. Goed voor de participatiemaatschappij en een stuk goedkoper dan al die dure opleidingen. Je leden geven je gratis feedback. Cillessen (25 jaar) maakt zijn excuus voor die schop tegen de waterzak: ‘Ik moet mijzelf niet boven de groep stellen, sorry voor mijn gedrag’. Letterlijk de overtreffende figuurlijke trap van leiderschap.

Deze bijdrage verscheen eerder op www.hetnieuweorganiseren.nu

Posted in: Uncategorized