Vertrouwen of controle?

Posted on 24 februari 2014

1


“Het ergste aan werkloosheid is het wantrouwen,”schrijft Eliane Mans in Trouw. “Wie werkloos wordt, ervaart pas echt hoe ‘schuldig’ hij of zij zich hoort te voelen.” Tegelijkertijd boeken gemeenten jaarlijks miljoenen af aan onterecht of teveel uitbetaalde uitkeringen. En staat er nog een bedrag van 600 miljoen open aan niet terugbetaalde bijstandsfraude. De sociale dienst mag geen synoniem zijn voor georganiseerd wantrouwen. Maar zeker ook niet voor blind vertrouwen. Hoe moet het dan wel?

Je maakt soms de vreemdste dingen mee. Ik sprak op straat een man die een hernia had van nek tot stuitje. Die aandoening was wetenschappelijk vastgesteld door een professor uit het land van herkomst. Bij een bezoek aan een keuringsarts bleek die hernia spontaan grenzen. “Dat kan toch zomaar niet?” Dat kon ik alleen maar beamen. Dat kan inderdaad niet… Er is zelfs een mevrouw die blind, met stok en zonnebril, op het gemeentehuis gesprekken voert om even later fietsend in de binnenstad te worden aangetroffen. Sommige mensen zijn heel creatief als ze denken gratis geld te kunnen krijgen.

Toch is het verkeerd om bijstandsgerechtigden standaard te benaderen als potentieel fraudeur. De meesten willen echt graag anders. Natuurlijk zijn er mensen die denken dat de overheid een pinautomaat is die altijd uitkeert. Die zullen moeten leren dat ‘gratis geld’ niet bestaat. En dat er ook van bijstandsgerechtigden iets gevraagd mag worden. Natuurlijk zijn er ook mensen die altijd zullen blijven proberen de regels te omzeilen en te profiteren. Die moeten worden aangepakt.  Maar verreweg de meeste mensen die hulp vragen bij de gemeente doen dat zeker niet voor de lol.

Voor veel mensen is het een hele stap om hulp te vragen. En vaak hebben mensen meer problemen dan alleen gebrek aan geld. Als je hulp vraagt en wantrouwen krijgt is dat inderdaad heel erg. Ik zoek de oplossing niet in blind vertrouwen of in absolute controle. Maar in gesprekken op basis van wederkerigheid. Wie hulp vraagt biedt openheid. En geeft aan wat hij zelf kan of zelf kan regelen. Van de overheid mag verwacht worden dat er goed wordt geluisterd. En dat er een passend antwoord komt op de vraag en eventuele niet gestelde hulpvragen. Geen pinautomaat, geen georganiseerd wantrouwen. Maar wederkerigheid.

Posted in: Uncategorized