Voorjaarsnota

Bezuinigen is voor een gemeente helaas geen keuze. In de Osse raad geen discussie over de hoogte van het begrotingstekort. Gemeenten mogen geen geld lenen om de kosten te dekken. Dat doet de Rijksoverheid al sinds mensenheugenis wel. En wij mogen ook geen geld bijdrukken. Zoals dat nog niet zo lang geleden ook bij veel Europese landen in de mode was. Wanneer het Rijk fors minder geld overmaakt naar de gemeente, dan moet de gemeente fors bezuinigen. Geen ontkomen aan.

Op donderdag 30 mei presenteerde het college de zogenaamde voorjaarsnota, met daarin een pakket aan maatregelen die uitgewerkt worden zodat de begroting meerjarig sluitend is. Er is gezocht naar bezuinigingen ter waarde van ruim zeven miljoen euro. En dat bovenop de elf miljoen die we de afgelopen jaren al hebben moeten verteren. Binnen de coalitie is zwaar gediscussieerd. En er zijn keuzes gemaakt die iedere partij afzonderlijk nooit zou hebben gemaakt. Bezuinigen is helaas geen keuze. Bezuinigen is een ingewikkelde en vaak pijnlijke opgave. Met gevolgen die mensen zullen merken. Dat kan helaas niet anders.

Tegelijkertijd krijgen gemeenten de komende jaren van de Rijksoverheid een boel extra taken op hun bordje. Door de zogenaamde transities worden gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg, de awbz/wmo en de participatiewet. We krijgen de verantwoordelijkheid, maar ook een fors lager budget om de taken uit te voeren. Er zijn gemeenten die hun begroting sluitend maken door een nog grotere bezuiniging op bijvoorbeeld de jeugdzorg in te boeken. Dat vind ik een onverantwoord groot risico. In Oss oormerken we de toch al krappe budgetten waarvoor ze bedoeld zijn.  Ook hebben we besloten om juist in tijden van crisis geen cent te bezuinigen op het sociaal beleid. Omdat er met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid meer mensen gebruik van moeten maken, zou ik ook dat onverantwoord vinden. Ook bezuinigen we niet (verder) op de subsidies aan verenigingen. Zij zijn het cement van de samenleving en zouden zeer ernstig in de problemen kunnen komen. Tenslotte blijven we investeren in de economie en in lopende projecten met een grote economische waarde. We moeten klaar zijn voor een goede toekomst. En een goede economie betekent meer werk en meer inkomsten.

Maar om de begroting meerjarig sluitend te maken zijn er dan nog maar een paar ‘knoppen waar we wel aan kunnen draaien’.  Sommigen zijn technisch. Door geen rente meer toe te schrijven aan voorzieningen bijvoorbeeld, bezuinigen we ‘op papier’ een behoorlijk bedrag. En door een zogenaamde ‘stelpost’ op de begroting te laten vallen, verandert er voor een burger niets. Maar dit zijn slechts bezuinigingen op papier. En maken de echte bezuinigingen alleen op korte termijn een klein beetje minder groot. Draaien aan andere knoppen heeft direct gevolgen voor mensen of groepen mensen. En dat doet pijn.

Een eerste knop is de inkomstenkant. Het is voor een overheid verleidelijk om de lastendruk flink te laten stijgen. Daar kiezen we niet voor. De stijging van de lastendruk blijft beperkt tot de inflatiecorrectie. Het leven is al duur genoeg.

Een tweede knop is de gemeentelijke organisatie. De grootste bezuiniging vindt daar plaats. En voor het overgrote deel komt dat neer op een vermindering van het aantal ambtenaren. Omdat de gemeente zoals gezegd wel steeds meer taken krijgt, is die bezuiniging extra zwaar.  Het verwijt aan overheden is vaak dat ze niet willen snijden in eigen vlees. In Oss zoeken we de grens op van wat nog verantwoord is. Naar mijn gevoel gaan we daar bijna overheen. Er wordt maximaal ingezet op natuurlijk verloop. Maar het is en blijft een enorme opgave.

Alle andere knoppen raken burgers of groepen burgers direct. Daarvan ben ik en is de hele coalitie zich goed bewust. En keuzes die gemaakt worden zijn hoe dan ook pijnlijk. Met de voorjaarsnota heeft de coalitie een richting aangegeven. Een richting waarvan wij denken dat ze de minst slechte is. Op onderdelen zou ik en ieder lid van de coalitie andere keuzes gemaakt hebben. Maar als geheel lijkt dit het best haalbare resultaat.