“De goede verbinding tussen overheid en burger raakt zoek,” zegt ombudsman Alex Brenninkmeijer in Trouw. “Verkeersboetes zijn sinds 2005 met 66 procent gestegen. Dat leidt tot maatschappelijke onrust, tot een gevoel van: we worden gepakt.” “Het is alleen maar bedoeld om de staatskas te spekken zodat minister Opstelten van veiligheid en justitie z’n begroting sluitend kan maken”.
De uitspraken van Brennikmeijer zijn wel gewaagd. Al voelt iedereen die wel eens een enorm bedrag heeft moeten overmaken voor een relatief klein vergrijp, met hem mee. Het is een feit dat de hoogte van verkeersboetes de laatste jaren flink is opgeschroefd. En per 1 januari zijn ook de van rijkswege vastgestelde boetes voor fraude in de sociale zekerheid enorm gestegen. Die boetes zijn vastgesteld. Daar kan lokaal niemand onderuit of iets aan doen. Maar hele hoge boetes kunnen mensen wel in problemen brengen..
Niemand is voorstander van bijstandsfraude of van gevaarlijk gedrag in het verkeer. En niemand is tegen eerlijke en duidelijke handhaving. Maar helpt het steeds verscherpen van maatregelen en het verhogen van boetes om onwenselijk gedrag tegen te gaan? Of is er alleen een positief effect op de overheidsbegroting merkbaar? En brengen al te strenge maatregelen mensen in de problemen zonder gedragsverandering teweeg te brengen?
Het klinkt zo logisch. Hoe zwaarder de straf, hoe minder vaak een vergrijp voor zal komen. Sommige politieke campagnes spelen op die ‘logica’ in. Maar zo werkt het niet. Ongewenst gedrag bij kinderen kan er niet worden ‘uit geslagen’, hoe hard sommige ouders dat ook proberen. En zelfs het uitvoeren van de doodstraf brengt de criminaliteitscijfers in sommige Amerikaanse staten niet omlaag. Sterker nog, onevenredig zwaar straffen werkt juist averechts.
In plaats van steeds zwaardere straffen in te voeren in de hoop fraude of verkeersovertredingen tegen te gaan, zou er meer moeten worden ingezet om de pakkans te vergroten. Wanneer je weet dat ongewenst gedrag niet loont zul je het wel laten. En er is bij het verhogen van de pakkans in Nederland nog heel veel winst te boeken. Direct corrigeren werkt beter dan hard slaan. Dat weet iedere goede vader, moeder of leraar. Misschien zou de rijksoverheid een klein beetje naar Brenninkmeijer moeten luisteren.
René Peters 
GH
21 april 2013
Dat is een goede, simpele redenering, René, die iedereen wel kent.
Ook de overheid.
Maar ja, het schoorsteentje in Den Haag moet ook roken…
In Den Haag kunnen ze tegenwoordig alleen nog zwart-wit en korte termijn redeneren, dus:
Pakkans vergroten = extra agenten = extra kosten. Bovendien werkt dit, zeg je zelf al, dus minder inkomsten uit boetes.
Hogere boetes is meer inkomsten en mensen leren er toch niet van, dus de inkomsten blijven hoog.
Dit is wel makkelijk voor een cabinet wat er al 10 jaar een potje van maakt en nu de burger de doodslag aan het geven is.
Schrijf maar eens een column over de spaarders die nu verantwoordelijk worden gemaakt voor het welzijn van hun bank.
Als ik geld had zou ik het direct van de bank halen en thuis in een oude sok stoppen.
Dat is de directe doodsteek voor de economie.
Dan maken de boetes ook niet meer zoveel uit…
jk
21 april 2013
Voor verkeersovertredingen is op sommige trajecten de pakkans al bijna 100% heb ik de indruk. Het accent ligt op technische oplossingen; niet op inzet van politie-agenten die weerstand oproepen. BIj bijstandsfraude zou misschien met koppeling van bestanden veel meer bereikt kunnen worden dan door rondneuzende controleurs.
De pakkans is niet alles; de vraag is of er ook actie wordt ondernomen na de constatering van een overtreding. Bij verkeersovertredingen is dat ook al 100%.
Jacques Smeets
21 april 2013
Het zijn niet zozeer de hoge boetes die binnen de samenleving massaal weerstand oproepen. Het heeft veel meer te maken met de boetes op minimale snelheidsovertredingen. Dáár maakt de overheid grote klappen als het gaat om het spekken van de staatskas.
In het verkeer vertonen veel te veel deelnemers hufterig gedrag, zoals bumperkleven, links rijden, afsnijden, met hoge snelheid door de bebouwde kom scheuren, keiharde beat die uit de boksen klinkt, afval vanuit de auto dumpen enz..De pakkans op hufterig gedrag staat in geen enkele verhouding tot die van de geringe snelheidsovertreders op de autosnelwegen en 80 km-wegen. Mensen vatten de boetes tot 100 Euro onverschillig op, ze worden doorgaans braaf betaald. In deze gevallen is er geen enkele kans op een persoonlijke confrontatie met het gezag en de overheid.
Als – intussen oud-politieman – weet ik wel dat hogere boetes en/of straffen niet de uitwerking hebben waarop politici en bestuurders telkens weer hopen. René zegt het zelf al, onevenredig zwaar straffen werkt juist averechts. Overigens is het een natuurwet dat de weerstand groeit naarmate je meer kracht uitoefent. Die wetmatigheid kan geen mens doorbreken en al zeker niet met boetes of straffen.
GH: je zegt dat René eens een column moet schrijven over de spaardersperikelen. Vraag: Waarom doe je dat zelf niet? Doet echt geen pijn.