Hogere boetes of hogere pakkans?

Posted on 20 april 2013

3


“De goede verbinding tussen overheid en burger raakt zoek,” zegt ombudsman Alex Brenninkmeijer in Trouw. “Verkeersboetes zijn sinds 2005 met 66 procent gestegen. Dat leidt tot maatschappelijke onrust, tot een gevoel van: we worden gepakt.” “Het is alleen maar bedoeld om de staatskas te spekken zodat minister Opstelten van veiligheid en justitie z’n begroting sluitend kan maken”.

De uitspraken van Brennikmeijer zijn wel gewaagd. Al voelt iedereen die wel eens een enorm bedrag heeft moeten overmaken voor een relatief klein vergrijp, met hem mee. Het is een feit dat de hoogte van verkeersboetes de laatste jaren flink is opgeschroefd. En per 1 januari zijn ook de van rijkswege vastgestelde boetes voor fraude in de sociale zekerheid enorm gestegen. Die boetes zijn vastgesteld. Daar kan lokaal niemand onderuit of iets aan doen. Maar hele hoge boetes kunnen mensen wel in problemen brengen..

Niemand is voorstander van bijstandsfraude of van gevaarlijk gedrag in het verkeer. En niemand is tegen eerlijke en duidelijke handhaving. Maar helpt het steeds verscherpen van maatregelen en het verhogen van boetes om onwenselijk gedrag tegen te gaan? Of is er alleen een positief effect op de overheidsbegroting merkbaar? En brengen al te strenge maatregelen mensen in de problemen zonder gedragsverandering teweeg te brengen?

Het klinkt zo logisch. Hoe zwaarder de straf, hoe minder vaak een vergrijp voor zal komen. Sommige politieke campagnes spelen op die ‘logica’ in. Maar zo werkt het niet. Ongewenst gedrag bij kinderen kan er niet worden ‘uit geslagen’, hoe hard sommige ouders dat ook proberen. En zelfs het uitvoeren van de doodstraf brengt de criminaliteitscijfers in sommige Amerikaanse staten niet omlaag. Sterker nog, onevenredig zwaar  straffen werkt juist averechts.

In plaats van steeds zwaardere straffen in te voeren in de hoop fraude of verkeersovertredingen tegen te gaan, zou er meer moeten worden ingezet om de pakkans te vergroten. Wanneer je weet dat ongewenst gedrag niet loont zul je het wel laten. En er is bij het verhogen van de pakkans in Nederland nog heel veel winst te boeken. Direct corrigeren werkt beter dan hard slaan. Dat weet iedere goede vader, moeder of leraar. Misschien zou de rijksoverheid een klein beetje naar Brenninkmeijer moeten luisteren.

Posted in: Uncategorized