Gelijkheid in topsalarissen

Posted on 3 februari 2013

3


De discussie over de enorme beloningen die (bank)bestuurders opstrijken is steeds actueel. Maar nu SNS Reaal is genationaliseerd en bekend werd dat de nieuwe topman Van Olphen zo’n half miljoen euro per jaar gaat verdienen, wordt het langzaamaan tijd iets meer te doen dan alleen maar discussiëren.

Dat ‘gelijkheid werkt‘ staat wel vast. Landen waar de inkomensverschillen tussen rijk en arm relatief klein zijn presteren op alle fronten beter. Maar ‘relatief klein’ is iets anders dan vrijwel afwezig. Werk moet lonen. En voor goed werk mag goed worden betaald. Ook talent mag (binnen de grenzen van het betamelijke) worden beloond. En mensen die het lef hebben als ondernemer risico en veel verantwoordelijkheid te dragen horen daar ook in positieve zin de vruchten van te plukken. Geld verdienen is zeker niet vies.

Maar exorbitant hoge salarissen voor mensen die geen enkel persoonlijk risico dragen zijn dat wel. En werken in deze tijd maatschappelijk ontwrichtend. Ooit sprak ik een zeer jonge bankier met een inkomen vergelijkbaar met dat van een minister. “Mijn salaris is helemaal niet belachelijk hoog,” zei hij. “Bovendien werk ik er heel hard voor en verdienen veel collega’s die minder presteren zeker zoveel.”

Ik heb wel eens gelezen dat het met de topsalarissen pas echt de pan uit is gerezen nadat ze verplicht openbaar werden gemaakt. De gedroomde dempende werking daarvan bleef uit. Mensen (en dus ook bestuurders) blijken de gewenste hoogte van hun salaris af te laten hangen van wat anderen in een vergelijkbare positie verdienen. Los van de maatschappelijke realiteit. Zodra de jonge bankier uit mijn voorbeeld merkte dat zijn minder presterende collega meer kreeg dan hij werd hij ontevreden. Hij verloor de realiteit uit het oog en wilde minstens zoveel verdienen als zijn collega. Ook hij streefde op zijn manier naar gelijkheid.

Als het inderdaad zo werkt. Als het doen van een moreel appèl van wie dan ook niet kàn werken omdat mensen psychologisch gezien niet anders kunnen dan hun inkomen relateren aan wat hun collega verdient. Dan wordt het misschien toch tijd de morele discussie te laten voor wat hij is en na te denken over wat wèl kan. Dan moeten we zoeken naar een manier om de maximale beloning voor mensen in (semi)overheidsdienst (waaronder dus ook de SNS bank) gewoon te regelen. Dat zou heel goed zijn voor de maatschappij. En uiteindelijk ook beter zijn voor de tevredenheid van bestuurders over hun salaris. Topbestuurders blijken gewoon mensen. Laten we daar rekening mee houden.

Posted in: Uncategorized