Rechten en plichten

Posted on 21 oktober 2011

0


We zijn verslaafd aan de idee van rechten.We zijn geneigd alles in termen van rechten te formuleren, aldus rechtsfilosoof Rob Buitenweg. Als we ergens een bepaald belang bij hebben, zijn we snel geneigd te zeggen dat we er recht op hebben. Een eenzijdige nadruk op het eigen recht, zonder automatische koppeling aan een plicht, is niet duurzaam. Het is, juist in deze tijd, belangrijk discussies evenwichtig te voeren.

Wanneer we aan mensenrechten denken, denken we meestal aan zogenaamde vrijheidsrechten. Het recht op vrije meningsuiting of godsdienstvrijheid bijvoorbeeld. Voor een menswaardig bestaan zijn dit soort rechten belangrijk. Maar ze zijn niet het enige. Het recht van vrije meningsuiting ontslaat je niet van de plicht je fatsoenlijk te gedragen. En bij het recht op godsdienstvrijheid gaat het bijvoorbeeld ook om de plicht levende wezens geen pijn te doen. Alleen aandacht voor rechten en niet voor plichten maakt deze vrijheidsrechten niet duurzaam.

Naast vrijheidsrechten bestaan er ook economische, sociale en culturele rechten. Bijvoorbeeld het recht op een aanvaarbare levensstandaard, het recht op huisvesting, op werk, een uitkering of gezondheidszorg. Deze rechten zijn minstens zo belangrijk. Wat heb je aan vrijheid wanneer je ongezond bent, of bijna niet rond kunt komen? Toch kunnen ook deze rechten niet duurzaam bestaan zonder een even grote nadruk op de bijbehorende plichten. De plicht geen misbruik te maken en je niet onnodig afhankelijk op te stellen bijvoorbeeld. Maar vooral ook de plicht van ieder mens zijn naaste te helpen. Misschien is de nadruk de laatste jaren wat teveel op rechten komen te liggen.

Posted in: Uncategorized