Vrees en eigenbelang

Posted on 9 september 2011

1


Wie de krant leest weet het zeker. Het einde der tijden is nabij. Als de schuldencrisis ons niet definitief terugwerpt tot de diep in donkere jaren tachtig dan herscheppen de draconische maatregelen van het kabinet Rutte onze oase van een verzorgingsstaat wel tot een harteloze kale woestenij.

De Franse keizer Napoleon zei eens tegen zijn ministers dat er twee hefbomen zijn om menselijk gedrag te beïnvloeden. Vrees en eigenbelang. Hoewel we van jongs af aan van onze ouders horen dat angst een slechte raadgever is, leren handige reclamejongens ons dat inspelen op angst de beste manier is om iets te verkopen.

Onderzoek wijst uit dat mannen vooral bang zijn om er niet meer bij te horen. Vrouwen zijn meer gevoelig voor fysieke prikkels zoals oud, dik of lelijk zijn. Inspelen op die angst via reclame levert aantoonbaar betere verkoopcijfers op.

Communicatieadviseurs van de milieubeweging hebben eind jaren zeventig ontdekt dat mensen meer geneigd zijn geld te geven wanneer in campagnes de nadruk wordt gelegd op zure regen, uitstervende diersoorten, het gat in de ozonlaag of de opwarming van de aarde. Dat werkt beter dan het beschrijven van de goede resultaten die sinds die tijd behaald zijn.

In de politiek heeft Geert Wilders het inspelen op angst tot kunst verheven. Zijn uitspraken als: ‘we verkopen ons land aan de duivel die Mohammed heet en niemand doet er iets aan’ of ‘een tsunamie van islamisering’ hebben hem een van de meest populaire politici van dit moment gemaakt. Geert Wilders heeft goed naar Napoleon geluisterd want zijn populariteit heeft een tweede poot. Het blijven hameren op het persoonlijk eigenbelang, in dit geval van Henk en Ingrid.

 Een democratie kan alleen goed functioneren wanneer verder gekeken wordt dan slecht begrepen eigenbelang. Wanneer burgers en politiek bereid zijn eerst naar het belang van de hele gemeenschap te kijken in het volle vertrouwen dat het belang van het individu daarmee het meest gediend is.

 Volgens de Britse socioloog Frank Furedi is de neiging van sommige politici om voor electoraal gewin in te spelen op angst en eigenbelang van indivivuele burgers de sleutel tot onverantwoordelijkheid. Ik vrees dat hij gelijk heeft.

Posted in: Uncategorized