Een diagnose is een handvat, geen excuus

Posted on 31 augustus 2013

17


Ik vind het een prachtige anekdote. Gehoord aan de Antwerpse Interactie Academie. Een patiënt kwam een half uur te laat binnen. “Maar ik ben adhd-er, mijnheer. Daarom ben ik te laat.” “Neen, je bènt een volwassen vent. En je hèbt een diagnose. Mijn vader wàs  ook geen horrelvoet. Maar hij hàd er twee. En dat is ook hinderlijk, als je door moet lopen.”

Het aantal diagnoses in Nederland stijgt explosief. Het hebben van een diagnose is zo gewoon geworden dat een onbekende moeder op het schoolplein aan mijn vrouw vroeg hoe ‘het rugzakje’ van onze dochter er uit zag. En de vraag of ze ‘hoogbegaafd’ zou zijn, is me meerdere keren gesteld. “Het gaat goed met onze dochter. Ze heeft veel afwisseling en uitdaging nodig. Met of zonder etiket. Dank u.”

Tijdens een bezoek aan een middelbare school viel mijn oog op de enorme hoeveelheid niet gecorrigeerde taalfouten in een toets geschiedenis voor 4 vwo. “Maar deze jongen is dyslectisch. Hij kan daar dus niets aan doen.” Dat klopt. Ernstige dyslexie is een behoorlijke handicap. Maar wanneer hij ondanks die handicap niet fatsoenlijk leert schrijven, wordt zijn leven erg ingewikkeld.

We lijken soms te vergeten dat een diagnose slechts een definitie is van een ervaren probleem. Het haalt schuldgevoel weg, kan recht geven op faciliteiten en biedt wellicht handvatten hoe je met een ‘handicap’ om moet gaan. Maar een diagnose is niet bedoeld als excuus om het probleem maar zo te laten. “Dat je dyslexie hebt, daar kun je niets aan doen. Maar dat je te lam bent om de spellingscontrole te gebruiken is gewoon kwalijk.”

Volgens mij heeft ieder mens talenten en mogelijkheden. Ongeacht zijn of haar situatie en eventuele diagnoses. Een mens ìs niet zijn diagnose of omstandigheid. Het is belangrijk uit te gaan van wat wel kan. Als we de energie die we stoppen in het verzamelen van zoveel mogelijk diagnoses nou eens zouden steken in het uitbouwen van talenten en het opheffen of omzeilen van ervaren belemmeringen? Ik denk dat de wereld er beter op zou worden.

Posted in: Uncategorized