Dekker Draaft Door

Staatssecretaris Dekker van onderwijs wil de aanpak van pesten op scholen wettelijk verplicht stellen.  Scholen moeten van hem natuurlijk wel gebruik maken van een ‘bewezen effectieve methode’. Hiervoor worden nog criteria opgesteld. Ook moeten leraren beter worden opgeleid, aldus de staatssecretaris. De onderwijsinspectie zal streng controleren of scholen wel voldoende scoren op ‘sociale veiligheid’. Dekker draaft wat mij betreft door. Ik vermoed dat hij vooral wil meeliften op een hype. Maar zijn aanpak werkt voor scholen averechts.

Natuurlijk moeten scholen een veilige plaats bieden aan alle kinderen. En natuurlijk moeten scholen pesten aanpakken. De recente zelfdodingen van leerlingen die werden gepest laten zien dat het thema actueel en belangrijk is. Naast ouders hebben ook scholen de taak kinderen op te voeden. En daar horen het aanleren van goed gedrag en het corrigeren van slecht gedrag gewoon bij. Een wet die de aanpak van pestgedrag verplicht stelt zou wat dat betreft overbodig moeten zijn.

Ik zie een school als een waardengemeenschap. Als een plek waar jonge mensen ook van elkaar leren. Waar ze kunnen ontdekken wie ze zijn. En waar ze oefenen hoe ze letterlijk moeten samenleven. Waarden overdragen (opvoeden) doe je door te zeggen wat je doet en te doen wat je zegt. Door het geven van het goede voorbeeld en het bespreekbaar en expliciet maken van menselijk gedrag. Het wapperen met een wettekst hindert dat gesprek. En wel op twee manieren.

Iedere verplichting vraagt om verantwoording. Als Dekker zijn zin krijgt dan zullen leraren nog meer dan nu het geval is verworden tot administrateurs. Uit angst voor advocaten, klachten en juridische procedures zullen docenten alle incidenten, Inclusief de ondernomen acties en de effecten daarvan, in een dossier moeten opnemen. Ze moeten kunnen aantonen dat er in juridische zin geen fouten zijn gemaakt. Scholen zullen moeten laten zien dat leraren voldoende zijn getraind om met pesten om te gaan. En nieuwe lesprogramma’s moeten worden geïmplementeerd en onderhouden. Dat kost zinloos veel tijd en getuigt van weinig vertrouwen in de professional.

Maar echt schadelijk vind ik dat een wettelijke verplichting om pesten aan te pakken de verantwoordelijkheid voor het oplossen van een eventueel probleem uitdrukkelijk bij scholen legt. Dat verantwoordelijkheid bij kinderen en hun ouders wordt weggehaald. “Mijn kind wordt gepest. School doe er wat aan.” of “Mijn kind pest omdat de aanpak van de school niet juist is. School doe er wat aan.”

Laat pesten, gedrag en omgangsvormen onderwerp van een continu gesprek tussen ouders, leerlingen en de school zijn. Eventueel aangevuld met mensen van het Centrum voor Jeugd en Gezin. En stop met het juridiseren van een probleem. Dat zorgt alleen voor meer administratie, meer verantwoording, meer bureaucratie  en minder verantwoordelijkheid. Bij alle partijen.