Echte hulp gaat per definitie uit van eigen kracht

Posted on 6 maart 2013

1


“Ik ben opbouwwerker in een achterstandswijk in Rotterdam”, vertelde een deelnemer aan een workshop die ik vandaag mocht leiden. “Ik heb een groot probleem. Het lukt mij niet de wijk echt te verbeteren.”  

Een probleem is pas echt opgelost wanneer mensen het weer zelf doen. Een traject is uiteindelijk pas echt geslaagd wanneer de hulpverlener zichzelf overbodig heeft gemaakt. Hierin verschilt het werk van een opbouwwerker niet van dat van een professional in de jeugdzorg of het onderwijs. Echte hulp sluit per definitie aan bij de eigen kracht van mensen en probeert die eigen kracht te vergroten. Gebeurt dat niet dan keert het probleem automatisch terug wanneer de ‘hulpverlening’ stopt. Bovendien is er een nieuw probleem ontstaan. Een geknakt vertrouwen in weer een hulpverlener die zijn belofte niet heeft gehouden. “Er is weer niets veranderd!”

De Rotterdamse opbouwwerker was ingevlogen na berichten in de krant over onvrede in de buurt. Hij had met veel pijn en moeite een bloementuin aangelegd op een braakliggend terrein in de wijk. Speciaal voor de (meest Turkse) mensen uit de buurt. Hij was erg enthousiast. Maar tot zijn groot verdriet werd zijn bloementuin alleen gebruikt als hangplek. En op de door hem georganiseerde buurtbarbeque kwam bijna niemand. Toen hij na anderhalf jaar vertelde dat de subsidie voor het tuinproject zou stoppen werd zijn tuinhuisje ’s nachts in brand gestoken. “En tot overmaat van ramp zei Erhan, een van de weinige jongens die af en toe een praatje kwam maken, dat ook ik een klootzak was met mooie beloftes die helemaal niks waard bleken te zijn. En voor die lui heb ik me twee jaar helemaal rot gewerkt.”

Rijdend in de auto terug naar huis moest ik denken aan een van de eerste lessen die ik als pas afgestudeerd historicus gaf aan een Osse VMBO-school. Op de universiteit ging het gerucht dat VMBO’ ers niet per definitie geïnteresseerd waren in geschiedenis. Dus had ik in een ultieme poging hen te interesseren alles uit de kast gehaald. Beeld en geluidsfragmenten, originele bonnen-boekjes, enzovoort, enzovoort. Ze waren stil. Niet uit interesse. Maar aanvankelijk met stomheid geslagen. Met het zweet op mijn rug en in mijn bilnaad vroeg ik de leerlingen wat ze nu hadden geleerd en of er nog vragen waren. “Meester. Wat voor een wagen rijdt Hitler?”.

Hulp, hoe goed bedoelt ook en hoeveel energie er ook in gestoken is, helpt echt niet wanneer het niet aansluit bij wat mensen kunnen, kennen en willen. En al zeker niet wanneer ze niet zelf betrokken zijn. Echte hulp gaat uit van eigen kracht.

Posted in: Uncategorized