Jongeren moeten niet kieskeurig zijn

De tijd dat voor jongeren de mooie banen voor het oprapen lagen is voorlopig voorbij. Toch is er nog volop werk. Pak alles aan.

Dit artikel is op woensdag 2 januari 2013 als opiniestuk verschenen in het Brabants Dagblad.

De werkloosheid en in het bijzonder de jeugdwerkloosheid stijgt. Het vinden van werk is voor veel mensen sinds mensenheugenis niet zo moeilijk geweest. Toch is er nog volop werk in bepaalde sectoren als landbouw, de vleesverwerkende- en grafische industrie en de techniek. Maar daar wil geen Nederlandse jongere werken. Zijn we niet te verwend en kieskeurig geworden? Jongeren zonder werk zouden hun verwachtingspatroon moeten aanpassen. Werk is werk. 

Werk en zelfrespect

Het belang van werk als bron van inkomen en zinvolle dagbesteding is bijna niet te overschatten. Werk blijft de beste manier om uit de armoede te blijven. Er bestaat ook een sterke relatie tussen ‘thuiszitten’ en het gevoel ‘er niet meer bij te horen.’ Een mens moet op een bepaald moment voor zichzelf kunnen zorgen. Niemand voedt zijn kinderen op in de hoop dat ze levenslang afhankelijk van hun ouders of de gemeenschap zullen zijn. Onderzoek wijst dan ook uit dat mensen met een betaalde baan aanmerkelijk gelukkiger zijn dan mensen zonder betaald werk. Het type werk is van ondergeschikt belang. En er is werk. Sterker nog, sommige werkgevers geven een baangarantie aan jongeren die zich willen laten scholen. Toch lukt het hen niet om Nederlandse jongeren te werven.

Zwaar werk

In de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn op vrij grote schaal werknemers uit Zuid-Europa en Noord-Afrika gehaald om hier te werken in fabrieken. Vaak zwaar, laag betaald en smerig werk dat veel Nederlanders niet meer wilden doen. Maar het type fabriekswerk uit die jaren bestaat niet meer. Werken in de landbouw of de industrie is nog steeds zwaar. Maar het is in ieder geval schoon, veilig en niet slecht betaald. Het beeld dat sommige mensen hebben van werk in bijvoorbeeld de metaalindustrie strookt niet met de werkelijkheid. Misschien kunnen scholen daarbij een rol spelen. Misschien kunnen mensen zelf eens gaan kijken. Maar wanneer je thuis op de bank zit doet dat er wat mij betreft niet eens zoveel meer toe.

Werken of naar school

Jongeren onder de 27 die niet werken, hebben geen recht op een uitkering. Er bestaan maar twee smaken. Of je werkt of je gaat naar school. Toch zitten er nog heel wat jongeren thuis die niet werken, niet naar school gaan en die door hun ouders worden onderhouden. Sterker nog. Er zijn ouders die duidelijk aangeven dat hun kinderen wat hen betreft niet in de fabriek hoeven te werken. “Zoek maar iets beters voor onze jongen. En zoek maar een Turk of een Pool voor in de fabriek”. En werken in de landbouw? “Als een slaaf wroeten in de grond? Geen denken aan!”

Werknemersvaardigheden

Om een goede baan te kunnen krijgen zijn drie dingen nodig. Een opleiding, werkervaring en een goede werkhouding. Hoe hoger de opleiding, hoe groter de keuze uit werk. En hoe meer aaneengesloten werkervaring, hoe meer kans op een baan. Een werkgever zit niet te wachten op iemand van 26 zonder opleiding die drie jaar thuis heeft gezeten om te wachten tot de juiste baan als een warm broodje zijn mond in vloog. Bovendien leren mensen werknemersvaardigheden af naarmate ze langer thuiszitten. Een normaal dag-nacht ritme bijvoorbeeld. Hoe langer je thuiszit, hoe moeilijker het is om met plezier en met succes aan het werk te komen. Dat geldt ook voor mensen met een hoge opleiding. Zeker voor jongeren is het dus van belang werk aan te nemen dat voorhanden is. Soms heb je geen keus tussen leuk en leuker werk, maar moet je investeren in jezelf om door te kunnen groeien. Op de middellange termijn gaan er veel ouderen met pensioen en ontstaat er een tekort op de arbeidsmarkt. Investeer nu en profiteer daar later van.

Aan de slag

Ik durf de stelling aan dat er voor iedere jongere die echt wil werken een vacature bestaat. Het kan niet zo zijn dat werknemers uit het buitenland komen om werk te doen dat thuiszittende jongeren niet willen, en van hun ouders niet hoeven doen. Sommige werkgevers uit de metaal- en grafische industrie geven een baangarantie voor mensen die zich willen laten scholen. Geen smerig werk zonder perspectief. Maar een kans om zelfstandig te zijn en een investering in jezelf en de toekomst. Jongeren, niet kieskeurig zijn. Aan de slag!