Versnelling transitie Jeugdzorg is een goed idee

Als opiniestuk verschenen in het Brabants Dagblad van 27 oktober

 De organisatie van de zorg voor jeugd gaat veranderen. Uiterlijk in 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdzorg. Dit betekent niet alleen veel voor de gemeenten, maar ook voor de instellingen in de jeugdzorg. Belangrijkste is dat het de kwaliteit van de zorg voor kinderen, jongeren en hun opvoeders zal verbeteren. En met name daar kunnen we nauwelijks op wachten. De samenwerkende gemeenten in Noordoost Brabant vinden dat het niet snel genoeg gaat, zeggen de wethouders Ruud Schouten uit ’s-Hertogenbosch en René Peters uit Oss. “Wij denken dat de zorg voor de jeugd beter moet en kan. Dat vraagt natuurlijk een goede, gedegen voorbereiding. De regio is klaar om daar nu al echte stappen in te zetten.”

De zorg voor onze jeugd is niet eenvoudig geregeld. Van buitenaf bekeken is de jeugdzorg een vrijwel onontwarbare kluwen  van financieringsstromen, instellingen met hun eigen belangen, al dan niet goed samenwerkende zorgpartners, incidentenpolitiek en publieke opinie. Dat het anders moet, daar is zijn vriend en vijand het wel over eens. De verantwoordelijkheid voor de organisatie van de zorg ligt nu bij de provincie. Door alleen de verantwoordelijkheden van provincie over te dragen op samenwerkende gemeenten, verandert er niets. Het moet anders en het kan anders. Dat betekent dat er op alle gebieden veranderingen moeten plaatsvinden. Gemeenten, organisaties, zorgverzekeringen en zeker ook van hulpvragers moeten daar een grote bijdrage aan leveren. Er is veel met elkaar en van elkaar te leren. Het moet anders worden,  maar met behoud van het goede!

Om financiële redenen wordt veel nagedacht over hoe hulpverlening goedkoper kan. Dit gebeurt onder druk van aangekondigde wetgeving als de Wet Werken naar Vermogen of het Passend Onderwijs, de veranderingen in de AWBZ en ook door de veranderingen in de wet op de Jeugdzorg. Somberen dat er minder geld is, is niet slim. Kijken of het haalbaar is om de veranderingen om te zetten in verbeteringen voor de jeugdigen, de hulpvragers, dat is een betere insteek. Het is onze uitdaging dit te bereiken. Niet het geld of de drang naar veranderen is de leidraad, maar de kwaliteit van de jeugdzorg. Niet de minister is onze drijfveer, maar de jeugd is onze zorg!

Doel is om de zorg zo snel en zo dicht mogelijk bij de mensen aan te bieden. En natuurlijk streven we dan naar eenvoudige, korte en duidelijke procedures. Op dat gebied hebben gemeenten al veel ervaring. Het inkopen van zorgtrajecten, het onderhandelen met zorgverzekeraars en dat soort zaken is nieuw. Het vergt tijd om daarin ervaring op te doen. Dus al die verantwoordelijkheden van de provincie in één keer naar de gemeente overdragen, dat is niet verstandig!

Daar komt bij dat ook de instellingen in de jeugdzorg met de nodige veranderingen en met andere verwachtingen te maken gaan krijgen. We kunnen niet zeggen dat men daar in één keer aan gewend is.

De gemeenten in de regio Noordoost Brabant hebben samen aangegeven dat ze in dat proces nu reeds stappen willen zetten, willen ‘oefenen’, en gelukkig steunt de provincie dit. De provincie is  bereid om met ingang van 2013 de verantwoordelijkheid voor beleid, inkoop en uitvoering van enkelvoudige ambulante jeugdhulp te decentraliseren. Dit noemen we “de versnelling”. Dat wil zeggen dat de samenwerkende gemeenten in de regio Noordoost Brabant al op 1 januari 2013 de verantwoordelijkheid gaan delen voor de zorg aan kinderen die geholpen zijn met gesprekken of begeleiding thuis of op locatie. Het gaan om de jeugd die niet hoeft te worden opgenomen of uit huis geplaatst. In aantallen is dit de grootste groep in de jeugdzorg!

Meegaan met de versnelling biedt gemeenten en instellingen de mogelijkheid om nu al te gaan werken aan vernieuwing van de ambulante jeugdzorg. We kunnen voor deze vorm sneller een indicatie stellen. We kunnen hulp flexibeler en dichterbij kinderen en gezinnen inzetten. Omdat het een overzichtelijk deel van de jeugdzorg betreft en de provincie bovendien verantwoordelijk blijft voor de financiën, zijn de risico’s gering en de mogelijkheden om te leren en het beter te gaan doen groot. Knelpunten bij gemeenten of instellingen komen zo op goede wijze onder de aandacht. Ook kunnen gemeenten dichtbij de jeugdigen en de opvoeders kijken worden hoe de hulpvragers beter geholpen kunnen worden om met hun problemen om te gaan. Welke hulpverlening is het meest passend?

Gemeenten werken makkelijker integraal aan problemen in gezinnen en stellen niet alleen maar opvoed- of opgroeiproblemen centraal. Ze kijken ook naar eventuele problemen met huisvesting, inkomen, arbeid, criminaliteit, relaties en eventuele psychiatrische problemen van ouders. Gespecialiseerde jeugdzorg werkt vaak niet, als in een gezin ook nog allerlei andere problemen spelen.

De colleges van B&W van alle gemeenten uit Noordoost Brabant, van Oss tot Boxmeer en van ‘s-Hertogenbosch tot Schijndel en alles er tussenin, hebben unaniem ingestemd met het versnellingsvoorstel. Op 24 oktober  spreken we verder met de verschillende gemeenteraden. Gemeenten hebben altijd aangeven dat jeugdzorg beter door hen geregeld zou kunnen worden. We hebben nu de kans dat waar te maken. We hebben er zin in!

De regio Noord Oost Brabant wil vooruit. Met zijn allen voor de jeugd!

Ruud Schouten en René Peters

Wethouders sociale zaken van ’s-Hertogenbosch en Oss