Het goede leven

Posted on 30 juli 2012

1


We willen het allemaal wel, dat goede leven waar iedereen over lijkt te spreken. Maar wat is dat goede leven nu eigenlijk? Is het een verre vakantie, een dikke wagen met de nieuwste snufjes, de nieuwste Iphone of bankstel? Of mag het wat minder zijn? Dat vraagt Edward Skidelsky zich af in de Standaard.

Wat een mens ècht nodig heeft staat wel vast. Eten, drinken, een dak boven je hoofd en af en toe een arm om je heen. Over de rest valt te discussiëren. Eeuwenlang hebben filosofen en theologen die maatschappelijke discussie ook gevoerd. Over een ding waren ze het allemaal eens, aldus Skidelski. “Mensen hebben wel degelijk behoeften, en ware wijsheid bestaat erin niet harder te werken dan nodig om aan die behoeften te voldoen. Wie voorbij dat punt materiële rijkdom bleef verzamelen, moest wel gek zijn.”

Afgelopen week hebben we thuis onze boekenkasten weer eens opgeruimd. Er staan zoveel deels of zelfs ongelezen boeken in de kast dat ik me zou moeten schamen wanneer iemand me het komend jaar in een boekhandel zou aantreffen. Toch kom ik er vrijwel iedere week. Laatst heb ik mensen helpen verhuizen. “Wat een mens in vijf jaar toch aan rotzooi kan verzamelen”, verzuchtte de vrouw des huizes. Ik kon haar met het zweet op het voorhoofd alleen maar gelijk geven. Misschien ook onder invloed van reclame (door sommigen de georganiseerde schepping van ontevredenheid genoemd) is de ingebouwde rem op consumptie verdwenen. ‘Wat de buren hebben’ is de voortdurend opschuivende norm geworden.

Het aantal huishoudens en personen met problematische schulden neemt landelijk explosief toe. En het hebben van problematische schulden komt niet alleen voor bij mensen met een zeer laag inkomen. De grootste toename vindt juist plaats bij personen en gezinnen waarbij je dat, kijkend naar het inkomen, niet zou verwachten. Veel mensen komen in de schulden door een teveel aan uitgaven en niet door een tekort aan inkomsten. Op de vraag waaraan hij zijn geld toch had besteed waardoor hij zo diep in de schulden zat, antwoordde een man van rond de 40 met een bovengemiddeld inkomen me: “ik weet het niet precies. Aan nutteloze hebbedingetjes vooral.”

Ik ben het volmondig met Skidelsky eens wanneer hij concludeert dat ‘een mens behoefte heeft aan liefde, veiligheid om te plannen en te vernieuwen, een privéruimte waarin hij ‘zichzelf kan zijn’, en tijd om de dingen te doen waar hij zelf voor kiest, dingen waartoe hij niet wordt gedwongen. Hij kan best zonder sushidoosjes en voorgewassen slabladeren. Een economisch stelsel dat is gericht op de productie van prullaria en gadgets drijft ons weg van het goede leven in plaats van ons ernaartoe te leiden’. Het zal niet makkelijk zijn, maar laten we die discussie, zeker in tijden van bezuinigingen en een economische crisis maar eens voeren.

Posted in: Uncategorized