Eigen schuld, dikke bult?

Door mensen met (financiële) problemen telkens liefdevol op te vangen, ze voortdurend steuntjes in de rug te geven en ze niet te confronteren met de gevolgen van hun eigen keuzes en gedrag, ontmenselijk je hen juist. Dit stelt de Britse arts, psychiater en essayist Theodore Dalrymple. “Je creëert er mensen mee die niet meer voor zichzelf kunnen en niet meer voor zichzelf willen zorgen”. Heeft hij een punt?

Mensen komen niet in de schulden door een tekort aan inkomsten maar door structureel meer uit te geven dan er binnenkomt. Het is ook echt niet zo dat alleen mensen met een bijstandsuitkering in de schuldhulpverlening zitten en dat loonbeslag alleen voorkomt bij mensen die werken voor het minimumloon.  Mensen maken keuzes. En soms maken mensen, gedreven door omstandigheden, geestelijke toestand of gewoon onverstand, verkeerde keuzes. Mensen moeten dan geholpen worden. Maar ze moeten ook geholpen willen worden.

Vorige week werd ik geconfronteerd met de casus van een gezin waarvan het water was afgesloten. Een nare situatie die menselijkerwijs niet kan blijven bestaan. Er werd me gevraagd alles in het werk te stellen die situatie te verhelpen. Uit navraag binnen de gemeentelijke organisatie bleek dat dit gezin al jaren en jaren bij de gemeente bekend was en dat er meerdere pogingen gedaan zijn hen te helpen, maar dat die hulp steeds werd geweigerd.

Wanneer dit gezin besluit dat het geholpen wil worden, dan wordt het geholpen. En wel zo snel mogelijk. Schuldhulpverlening is geen pretje. Toch is het mogelijk om binnen een afzienbare tijd schuldenvrij te worden. Wanneer je tenminste bereid bent daar veel moeite voor te doen. Wie eigen schuld, dikke bult zegt wanneer mensen in de ellende zitten is harteloos. Maar `eigen schuld, nooit een bult` is naïef, en helpt mensen niet echt. De gemeente is er om te helpen. Maar je moet het uiteindelijk wel zelf doen. De vraag is of het verstandig is mensen nooit te confronteren met de gevolgen van hun keuzes. Ik denk van niet.