Nieuwe koers?

Posted on 23 september 2013

0


In zijn eerste interview zet Paus Franciscus zijn koers uit, aldus NRC Handelsblad. “De kerk, dat is het volk”. Franciscus wil minder Rome, meer gewone gelovigen. Minder voorschriften, meer ruimte voor twijfel. Minder orders, meer overleg.  Woorden naar mijn hart. Maar zo anders dan de door mij waargenomen werkelijkheid dat ik ondanks mezelf vrees dat de krant niet alles correct heeft geïnterpreteerd.

Naast eten, drinken en een dak boven ons hoofd heeft een mens behoefte aan geborgenheid. Aan een groep gelijkgestemden waartussen hij zich thuis kan voelen. Ik denk dat iedere gezond functionerende groep een gezamenlijke en gedeelde geschiedenis heeft. Een eigen identiteit waaraan groepsleden zich in grote lijnen conformeren. Maar ook een gezonde ruimte voor het individu en een dissident geluid. Zonder gedeelde geschiedenis en identiteit is een groep los zand. Maar zonder ruimte voor het eigen ik, en het binnen redelijke grenzen afwijken van de officiële groepsnorm, werkt ieder verband verstikkend. Ieder mens wordt graag gehoord en serieus genomen. Wanneer daar binnen een groep geen ruimte meer voor is dan ontstaat er een probleem.

Je hoort wel eens beweren dat het niet uitmaakt hoe vol de kerk nog zit. Zolang de overgeblevenen maar oprecht katholiek zijn. In mijn bijzijn zijn die woorden nooit letterlijk uitgesproken. Maar ik heb sterke staaltjes van gedrag waargenomen die die woorden lijken te ondersteunen. Wat echt katholiek is, dat is voor een leek blijkbaar niet kenbaar. Maar gelukkig zijn er mensen die altijd bereid zijn dat tot in detail aan gelovigen voor te schrijven. Franciscus ziet dat anders. “Wat het geloof is en betekent bepalen niet de theologen maar de grote gemeenschap van gelovigen met elkaar.”

Volgens Franciscus zou de kerk meer in dienst moeten staan van lokale kerkgemeenschappen. Geloven doe je tenslotte samen en niet als individu binnen een anonieme wereldkerk. Dat belang van lokale gemeenschappen wordt niet altijd voldoende onderkend. Natuurlijk zou het goed zijn wanneer gemeenschappen die op de middellange termijn niet langer levensvatbaar zijn zich gaan richten op samenwerking. Maar het van boven en zonder veel ruimte voor overleg opleggen van fusies tussen parochies is echt het andere uiterste. Ook volgens de modellen die het bisdom hanteert zal zo’n fusie een flink aantal gelovigen van de kerk vervreemden. Maar door de vergrijzing zal een vergelijkbaar percentage binnen afzienbare tijd op zondag de kerkbanken toch niet meer bevolken..

Paus Franciscus’ woorden geven hoop. Meer ruimte voor twijfel. Minder orders, meer overleg. Hij lijkt kraakhelder uit te leggen wat het probleem binnen de kerk is en welke richting het op zou moeten. Hij lijkt zelfs de ruimte te vergroten voor een nadrukkelijkere aanwezigheid van de vrouw binnen de kerk. Het moet niet ‘normaler’ worden.. Laat het woord vlees worden. God weet dan wordt alles nieuw.

Posted in: Uncategorized